Wizyta w Heidelbergu

Drukuj

Udany wyjazd promujący możliwości wykorzystania przestrzeni wirtualnej 3D w badaniu i doskonaleniu kompetencji.

Na zaproszenie Die DS Akademie Deutschlad działającej we współpracy z Uniwersytetem w Heidelbergu prof. Joachim Foltys, dziekan Wydziału Ekonomii i Zarządzania Politechniki Opolskiej i prezes Opolskiego Parku Naukowo Technologicznego sp. z o.o. przebywał z krótką wizytą w Heidelbergu. Celem wyjazdu było uczestnictwo w konferencji poświęconej poszukiwaniom nowych modeli w kształceniu zawodowym oraz prezentacja realizowanego aktualnie projektu. Projekt pn. „PWP Skuteczny program coachingu dla podniesienia kompetencji pracowniczych opolskich dla sytuacji kryzysowych – PROGRAM PERARIUS zgłoszony został w konkursie 1/POKL/8.1.1./PWP/2013. Partnerami OPNT w tym projekcie są Politechnika Opolska, Izba Rzemieślnicza w Opolu, Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu oraz Fundacja Seina z Koszyc na Słowacji, a celem głównym jest zaadoptowanie w regionie innowacyjnego modelu coachingu dla przedsiębiorców przy wykorzystaniu nowych metod i technik doradczych w ramach utworzonego w projekcie Laboratorium Kompetencji 3D. Projekt, którego realizacja trwa od 1.04.2014 do 31.07.2015 r. adresowany jest do grup docelowych z obszaru województwa opolskiego, a uczestnikami doradztwa są pracownicy MŚP, w tym prowadzący działalność gospodarczą z wykształceniem wyższym, średnim i zasadniczym zawodowym. W realizacji projektu zastosowano technologie wykorzystane dotychczas głównie w instytucjach kryzysowych, w efekcie to, co kiedyś dostępne było dla nielicznej grupy, udało się przeniesień do praktyki, a technologia 3D sprowadzona została do badania i doskonalenia kompetencji pracowniczych. Współpraca z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Opolu oraz Izba Rzemieślniczą w Opolu umożliwiła badanie i podnoszenie kompetencji pracowników i przedsiębiorców bez budowania konkretnych stanowisk. Zastępuje je przestrzeń wirtualna, czyli można zostać florystą nie mając w rzeczywistości do czynienia z roślinami, poznać zawód spawacza czy mechanika samochodowego nie opuszczając pomieszczenia z komputerem przy założeniu, że dysponuje się wysoko specjalistycznym oprogramowaniem. Oprogramowanie zastosowane w realizowanym projekcie napisane zostało pod konkretne zapotrzebowanie według przygotowanego scenariusza, a jest to platforma do tworzenia interaktywnych aplikacji czasu rzeczywistego z efektem stereoskopii. Jest to otwarte środowisko graficzne, które może być rozwijane w zależności od potrzeb klienta lub konkretnego projektu dając możliwość efektywnej komunikacji. Oprogramowanie Quazar3D to doskonałe narzędzie znajdujące zastosowanie w wielu dziedzinach, od przemysłu (symulatory, trenażery, prezentacja produktu) poprzez edukację (wykłady, ćwiczenia, laboratoria), muzealnictwo, biura projektowe (weryfikacja projektu, szkolenia) do administracji (centra decyzyjne, centra kompetencji, zarządzanie danymi, wizualizacja danych). Zastosowane oprogramowanie wraz z hełmami OCULUS otwierają nowe możliwości w wielu innych obszarach.
Prezentacja przedstawiona na konferencji przez prof. J. Foltysa jak i towarzyszący jej pokaz możliwości praktycznych przygotowany przez koordynatora projektu dra inż. Piotra Bębenka wzbudziły duże zainteresowanie i uznanie uczestników. To otwiera nowe możliwości na współpracę – pokreślił prof. Foltys. Znaczenie konferencji dobrze ilustruje udział w podsumowującym całość bankiecie europejskich tuzów biznesu i nauki – dodaje prezes.
Krystyna Duda

OPNT na Dniu otwartym

Drukuj

W odbywający się z inicjatywy ministerstwa na Politechnice Opolskiej Dzień otwarty promujący kierunki matematyczne, przyrodnicze i techniczne włączył się także Opolski Park Naukowo-Technologiczny prezentując licznie przybyłych uczniom w niezwykle atrakcyjny sposób właśnie realizowany projekt (Projekt pn. „PWP Skuteczny program coachingu dla podniesienia kompetencji pracowniczych opolskich dla sytuacji kryzysowych – PROGRAM PERARIUS zgłoszony w konkursie 1/POKL/8.1.1./PWP/2013).

Partnerami OPNT w tym projekcie są Politechnika Opolska, Izba Rzemieślnicza w Opolu, Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu oraz Fundacja Seina z Koszyc na Słowacji, a celem ogólnym jest opracowanie i wdrożenie innowacyjnego modelu coachingu dla przedsiębiorców przy wykorzystaniu mobilnego laboratorium kompetencji 3D. Ta tajemniczo brzmiąca nazwa oznacza po prostu, że można uczyć pracowników i badać ich kompetencje zawodowe wykorzystując przestrzeń wirtualną, czyli można zostać florystą nie mając w rzeczywistości do czynienia z roślinami, poznać zawód spawacza czy mechanika samochodowego nie opuszczając pomieszczenia z komputerem dysponując jednak wysoko specjalistycznym oprogramowaniem. Po prostu zakłada się na głowę specjalny hełm i ... można zaczynać naukę. Tak właśnie było na Dniu otwartym. W uczelnianym Łączniku, gdzie zwykle odbywają się tego typu imprezy przygotowane zostały przez OPNT trzy stanowiska pracy, czyli komputery wyposażone w specjalne oprogramowanie i hełmy OCULUS. Oprogramowanie, napisane pod konkretne zapotrzebowanie według przygotowanego scenariusza to platforma do tworzenia interaktywnych aplikacji czasu rzeczywistego z efektem stereoskopii. Jest to otwarte środowisko graficzne, które może być rozwijane w zależności od potrzeb klienta lub konkretnego projektu dając możliwość efektywnej komunikacji. Oprogramowanie Quazar3D to doskonałe narzędzie znajdujące zastosowanie w wielu dziedzinach, od przemysłu (symulatory, trenażery, prezentacja produktu) poprzez edukację (wykłady, ćwiczenia, laboratoria), muzealnictwo, biura projektowe (weryfikacja projektu, szkolenia) do administracji (centra decyzyjne, centra kompetencji, zarządzanie danymi, wizualizacja danych). Stosowane w projekcie hełmy OCULUS to technologia nowa w skali światowej stosowana dotychczas głównie w instytucjach kryzysowych i zarezerwowana dla wąskiej grupy użytkowników. Jej upowszechnienie otwiera nowe możliwości i zastosowania.
Aby w najprostszy sposób pokazać możliwości technologii 3D na chętnych czekała przejażdżka górską kolejką. Reakcje niektórych pasażerów „rozpędzonej kolejki" siedzących na krześle przed monitorem komputera wywoływały u kolegów salwy śmiechu, ale już próby poruszania się po warsztacie samochodowym okazały się dla nie lada wyczynem.
W tajniki poruszania się po wirtualnym warsztacie wprowadzał uczestników Dnia otwartego koordynator projektu, dr inż. Piotr Bębenek. Całość była na tyle atrakcyjna, że nie dziwiły tłumy młodzieży gromadzące się przy stanowisku OPNT.
Pokaz możliwości zastosowanego w projekcie oprogramowania na Dniu otwartym był zarazem próbą generalną przed zagraniczną prezentacją. Nazajutrz prof. Joachim Foltys, prezes OPNT udawał się do Heidelbergu aby przedstawić na tamtejszym uniwersytecie podczas konferencji zorganizowanej przez DieDS Akademie realizowany projekt i potencjalne obszary jego zastosowań. Uzupełnieniem wykładu profesora miał być pokaz przygotowany przez koordynatora projektu.
Kolejną okazją do prezentacji możliwości zastosowań technologii 3D jest zaplanowany na koniec maja Opolski Festiwal Nauki, gdzie OPNT także zgłosił swój udział.

Krystyna Duda

Podsumowanie projektu

Drukuj

jfolWystąpienie prof. Joachima Foltysa, prezesa Opolskiego Parku Naukowo-Technologicznego i dziekana Wydziału Ekonomii i Zarządzania znalazło się w programie konferencji podsumowującej działania realizowane w ramach projektu pn.: „Eko – innowacje. Synergia nauki i biznesu", która odbyła się 15 grudnia na Politechnice Opolskiej. Konferencję zaszczycił swoją obecnością rektor politechniki, prof. Marek Tukiendorf, gościem honorowym była pani Sabine Haake, konsul Niemiec w Opolu, a wśród prelegentów nie zabrakło prof. Lothara Krolla, dziekana Wydziału Mechanicznego z Uniwersytetu Technicznego w Chemnitz, który podzielił się swoimi doświadczeniami na temat współpracy nauki z biznesem w Niemczech. Na program konferencji złożyły się równie ż wystąpienia uczestników programów stażowych realizowanych w ramach projektu (dr inż. Andrzej Bieniek, mgr inż. Waldemar Fedak - naukowiec oraz przedsiębiorca), ciekawą prezentację przedstawił poseł Ryszard Galla zapoznając obecnych z efektami dobrych praktyk we współpracy polsko-niemieckiej i rolą instytucji otoczenia biznesu.

Na tle prezentowanych materiałów ciekawie zabrzmiało wystąpienie prof. Foltysa, który - jak sam zaznaczył - podchodzi do przedstawianych zagadnień z pozycji adwokata diabła - innowacje, temat w ostatnich latach bardzo modny, to składowa procesu zarządzania i tylko tak należy do niego podchodzić. Prawdziwym wyzwaniem jest przekonanie sektora MŚP do zainwestowania w innowacyjność – stwierdził profesor. Nie należy zapominać, że w biznesie nadrzędna jest perspektywa finansowa i przedsiębiorcy będą inwestować w innowacyjne rozwiązania tylko wtedy, gdy wpłynie to korzystnie na bilans – dodał. Prof. Foltys zwrócił jeszcze uwagę na takie zagadnienia jak rosnąca waga aktywów niematerialnych (licencje, wzory użytkowe) czy bezpieczeństwo informacji stanowiące inny aspekt innowacji. Na zakończenie zaproponował obecnym gotowość zaprezentowania realizowanego w Opolskim Parku Naukowo-Technologicznym projektu w ramach POKL 8.1.1, w którym zastosowano unikalne rozwiązania dla wypracowania nowoczesnych kompetencji zawodowych.
Konferencję „Eko – innowacje. Synergia nauki i biznesu" przygotowali koordynatorzy projektu Agnieszka Nawrocka i Maciej Gruszecki z Działu Współpracy i Rozwoju Politechniki Opolskiej.

K. Duda

Horyzont 2020 wyzwania i szanse dla polskiej nauki

Drukuj

Regionalny Punkt Kontaktowy Politechniki Śląskiej we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego przygotował konferencję pn. Horyzont 2020 – wyzwania i szanse dla polskiej nauki. Praktyczne podejście do programu Horyzont 2020, która odbyła się 27 listopada w Centrum Edukacyjno-Kongresowym Politechniki Śląskiej. Wśród uczestników, którzy skorzystali z zaproszenia nie zabrakło przedstawiciela OPNT.
Prelegenci, w tym - przedstawiciele ministerstwa oraz Krajowego Punktu Kontaktowego prezentowali możliwości jakie niesie program , co oznacza pakt dla Horyzontu 2020, starając się pokazać jak praktycznie odnaleźć swoje miejsce w programie. Warto odnotować, że „dostrzeżono rolę MŚP" co brzmi obiecująco dla Opolskiego Parku Naukowo-Technologicznego oraz jego partnera Izby Rzemieślniczej w Opolu.
Wszystkie materiały prezentowane na konferencji dostępne są na stronie RPK : https://www.polsl.pl/konferencje/Horyzont2020/Strony/MaterialyH20.aspx

Krystyna Duda

OPNT na Opolskim Festiwalu Nauki

Drukuj

Za nami kolejna edycja Opolskiego Festiwalu Nauki, który po raz dwunasty zgromadził tłumy opolan zainteresowanych tym, co dzieje się na opolskich uczelniach oraz instytucjach tradycyjnie współpracujących w przygotowaniu festiwalowej oferty. Swój namiot podczas niedzielnego pikniku naukowego wystawił także Opolski Park Naukowo-Technologiczny, gdzie pod hasłem „Technicznie rzecz biorąc" prezentowane były informacje o najważniejszych przedsięwzięciach i projektach realizowanych w jednostce.
Aby połączyć przyjemne z pożytecznym OPNT zaprosił do współpracy przedstawiciela Opolskiego Latającego Muzeum Motoryzacji, dra inż. Władysława Hepnera (na co dzień pracownika naukowego Katedry Samochodów i Pojazdów Rolniczych na Wydziale Mechanicznym) aby zaprezentował samochód Citroën CX, model wyprodukowany przed 40 laty, który uchodzi wśród miłośników aut za high- tech XX wieku i „prawdopodobnie najbardziej futurystyczny samochód w historii motoryzacji" . Tuż obok namiotu zainteresowani nie tylko obejrzeć mogli mechanizmy, które kryje ten wyjątkowy model samochodu, alei zasiąść za kierownicą oraz porozmawiać z ekspertem o jego zaletach i zastosowanych nowoczesnych rozwiązaniach. Mało tego, dr Hepner kilkakrotnie wykonał na błoniach pokazową jazdę na trzech kołach prezentując równocześnie zalety Citroëna CX i umiejętności kierowcy!
W poniedziałek Opolski Park naukowo-Technologiczny czekał na gości w swojej siedzibie, aby dać okazję do rozmowy o możliwościach jakie niesie współpraca.

Krystyna Duda

Złoty Medal im. Jana Kilińskiego „Za zasługi dla polskiego rzemiosła" dla prof. Joachima Foltysa

Drukuj

Prof. Joachim Foltys, dziekan Wydziału Ekonomii i Zarządzania a także prezes Opolskiego Parku Naukowo-Technologicznego, inicjator licznych przedsięwzięć łączących naukę z biznesem od lat współpracuje także z Izbą Rzemieślniczą w Opolu, gdzie dał się poznać jako pomysłodawca wielu inicjatyw służących rozwojowi polskiego rzemiosła. Jako człowiek z przemysłu - co zwykł podkreślać – widzi rolę nauki z nieco innej perspektywy. Izbę Rzemieślniczą zawsze postrzegał jako poważnego partnera, a rzemiosło jako adresata wielu propozycji innowacyjnych rozwiązań z obszaru techniczno- technologicznego, ekonomicznego, marketingowego i innych, które – jako Politechnika Opolska poprzez Opolski Park Naukowo Technologiczny może zaoferować, zwłaszcza w sferze innowacyjnych usług naukowo-badawczych. Zatem potencjału jaki stanowią kilkuosobowe firmy działające w województwie trudno nie doceniać. Warto pamiętać , że opolska izba zrzesza w całym regionie opolskim ok. 2000 - mikro, małych, średnich i dużych przedsiębiorstw.

IR w Opolu na mocy zawartego porozumienia jest partnerem Politechniki Opolskiej, a to daje m.in. jej absolwentom i studentom możliwość ubiegania się o tytuł mistrza w zawodzie. Prof. J. Foltys współtworzył także ranking „Złotą setkę" firm województwa opolskiego zakończony galą na Politechnice Opolskiej, na której wyróżnienia odbierali „tygrysy „ i „filary" gospodarki naszego regionu. Z jego inicjatywy na uczelni odbywają się „podatkowe czwartki", podczas których z porad specjalistów od podatków skorzystać mogą studenci i nie tylko. W przygotowaniu kolejna inicjatywa pn. Akademia podatkowa, której celem jest wsparcie opolskich przedsiębiorców wiedzą praktyczną, a w jej przygotowanie włączyła się także Izba Skarbowa, Opolski Urząd Skarbowy, Powiatowy Urząd Pracy, ZUS, Izba Celna i PFRON. A to tylko niektóre z licznych inicjatywa dziekana.
Zaangażowanie prof. Foltysa zostało dostrzeżone i docenione przyznaniem mu przez Izbę Rzemieślniczą w Opolu odznaczenia - Złotego Medalu im. Jana Kilińskiego „Za zasługi dla polskiego rzemiosła" . To zaszczytne wyróżnienie - wyższym jest już tylko Szabla Kilińskiego (w 1999 r. odebrał ją Jan Paweł II) zostało wręczone profesorowi 17 kwietnia br. w siedzibie izby na uroczystości , podczas zwoływanego raz do roku Zjazdu Delegatów Izby Rzemieślniczej w Opolu.

K. Duda

Tytuł mistrza w zawodzie dla studentów i absolwentów Politechniki Opolskiej

Drukuj

Efektem współpracy łączącej Opolski Park Naukowo-Technologiczny z Izbą Rzemieślniczą w Opolu jest zaproszenie studentów i absolwentów opolskie uczelni technicznej do zdobycia elitarnego tytułu mistrza w zawodzie.
Izba Rzemieślnicza w Opolu jako jedyna na Opolszczyźnie organizacja samorządu gospodarczego rzemiosła potwierdzać może kwalifikacje zawodowe na poziomie czeladniczym i mistrzowskim, a warto pamiętać, że dokumenty wystawiane przez izbę opatrzonę są pieczęcią z godłem państwowym i honorowane w krajach europejskich, gdzie do uruchomienia działalności gospodarczej wymagane są kwalifikacje zawodowe (tytuł mistrza).
Kwalifikacje zawodowe można potwierdzić aż w 126 zawodach. Warunki dopuszczenia do egzaminu mistrzowskiego określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 września 2012 r. w sprawie egzaminu czeladniczego, egzaminu mistrzowskiego oraz egzaminu sprawdzającego przeprowadzanych przez komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych (Dziennik Ustaw z 2012 r., pozycja 1117).
Egzamin mistrzowski składa się z dwóch etapów: teoretycznego i praktycznego. Etap praktyczny realizowany jest w zakładach rzemieślniczych lub pracowniach branżowych. Etap teoretyczny można zorganizować w Izbie Rzemieślniczej w Opolu lub we wskazanym miejscu, na przykład na Politechnice Opolskiej.
Cena egzaminu mistrzowskiego dla studentów i absolwentów Politechniki Opolskiej wynosi 700 zł.
Szczegółowe informacje na temat wymagań kandydatów na mistrzów oraz samego egzaminu zawierają załączniki: Informacja na temat przebiegu egzaminu mistrzowskiego oraz Wymagania dla kandydatów na egzamin mistrzowski.

Więcej informacji

ZŁOTA SETKA – FILARY i TYGRYSY OPOLSZCZYZNY

Drukuj

„Złota setka" czyli ranking firm województwa opolskiego - pod takim hasłem 16 grudnia br. w auli Politechniki Opolskiej odbyła się gala, na której przedstawione zostały jako Filary Regionu oraz Finansowe Tygrysy Regionu najlepsze przedsiębiorstwa Opolszczyzny. Organizatorzy przedsięwzięcia – redaktor naczelny NTO oraz rektor Politechniki Opolskiej prof. Marek Tukiendorf podkreślali, że jest to pierwsza tego typu analiza mocnych i słabych stron regionalnej gospodarki, ale na pewno nie ostatnia, a swoista diagnoza służyć ma rozwojowi gospodarki, a co za tym idzie i całego regionu. Inicjatorem przeprowadzenia rankingu była Nowa Trybuna Opolska zaś potrzebne dane zebrali studenci, a opracowali pracownicy naukowi Wydziału Ekonomii i Zarządzania Politechniki Opolskiej. O wadze przedsięwzięcia świadczy obecność na gali marszałka województwa opolskiego Andrzeja Buły, który podkreślił, że rozwój gospodarki regionu jest dla niego sprawą priorytetową. Wśród gościnie zabrakło parlamentarzystów – była pani europoseł Danuta Jazłowiecka, poseł Ryszard Gala oraz wiele innych znakomitych osobistości.

Dziekan Wydziału Ekonomii i Zarządzania, prof. Joachim Foltys podkreślił, że badania kondycji finansowej opolskich przedsiębiorstw służą głównie mapowaniu – to określenie uważa za trafniejsze – co naprawdę dzieje się w firmach. Ten pilotażowy projekt miał na celu opracowanie konkretnych narzędzi badawczych, zaś analizy dokonywane długofalowo dopiero w kolejnych latach pokażą jak zmienia się mapa gospodarcza Opolszczyzny. Pomóc w tym ma współpraca z przedsiębiorcami oraz Izbą Rzemieślniczą w Opolu, z którą Opolski Park Naukowo-Technologiczny – prof. Foltys jest także jego prezesem – zrealizował już szereg cennych inicjatyw.
Warte podkreślenia jest zaangażowanie studentów (Beata Niepala, Natalia Krajewska, Paweł Olender, Krystian Saft, Mateusz Nowak, Natalia Ząbkowska, Piotr Szymała – II i III rok administracji) zrzeszonych w studenckim w Studenckim Kole Naukowym Nauk o Administracji Ius publicum działającym pod opieką dra Piotra Zamelskiego, którzy przez dwa miesiące byli stałymi gośćmi Krajowego Rejestru Sądowego, gdzie pracowicie zbierali dane finansowe niezbędne do analizy. O tym w jaki sposób powstawał ranking, które dane i w jakim kontekście zostały uwzględnione przedstawił na uroczystości dr Łukasz Mach z Wydziału Ekonomii i Zarządzania.
Na program „Złotej setki" złożyło się także ciekawe wystąpienie Jarosława T. Jakubika, zastępcy dyrektora Instytutu Ekonomicznego Narodowego Banku Polskiego, który przedstawił bieżącą sytuację makroekonomiczną, zaś o zmianach w polskiej administracji podatkowej i realizacji programu ePodatki mówił Krzysztof Kandut, dyrektor Izby Skarbowej w Opolu. Program dopełniła prezentacja pani dyrektor departamentu Koordynacji Programów Operacyjnych w UMWO informująca o tym na co liczyć może opolska gospodarka w latach 2014-2020 w kontekście funduszy z Unii Europejskiej.
„Złotej setce" poświęcony został także specjalny dodatek NTO, który prezentuje najlepsze firmy – filarem regionu są Górażdże Cement SA z Choruli, zaś tygrysem finansowym firma STEGU sp. z o.o. z Jełowej. W dodatku przeczytać można także wywiad z prof. Joachimem Foltysem dziekanem WEiZ i prezesem Opolskiego Parku Naukowo-Technologicznego.

Krystyna Duda

Autor zdjęć: Sławoj Dubiel

Seminarium OPNT

Drukuj

Rola opakowań w przemyśle spożywczym to tytuł kolejnej inicjatywy jaką przygotował Opolski Park Naukowo-Technologiczny działający na Politechnice Opolskiej. Tym razem było to seminarium zrealizowane we współpracy z Instytutem Badawczym Opakowań COBRO z Warszawy oraz Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki i Izbą Rzemieślniczą w Opolu. Na jego program złożyły się wystąpienia wysokiej klasy specjalistów z instytutu badawczego szczycącego się kategorią A, poświęcone zagadnieniom jakże bliskim wszystkim konsumentom – opakowaniom żywności. Rolę gospodarza i moderatora spotkania pełnił prof. Joachim Foltys, prezes OPNTN i dziekan Wydziału Ekonomii i Zarządzania, zaś działalność instytutu omówił prof. Stanisław Tkaczyk, dyrektor COBRO. W referatach poruszono zagadnienia różnego rodzaju opakowań stosowanych w przemyśle spożywczym, od aspektów prawnych do konkretnych rozwiązań, których celem są opakowania przede wszystkim zdrowe, przyjazne środowisku i tanie. Tu warto zwrócić uwagę, że specjaliści z COBRO są o krok od opatentowania super substancji , która zdaje się spełniać wszystkie te wymogi. Natomiast wystąpienie prof. Ewy Kulińskiej z WEiZ zwracało uwagę na znaczenie opakowań w kontekście logistyki. Uzupełnieniem programu seminarium była prezentacja Sławomira Janeckiego przedstawiająca nowo powstały Opolski Klaster Żywności i działający z powodzeniem Klub 150 zrzeszający lokalnych przedsiębiorców. Wśród ponad setki uczestników, głównie studentów, nie zbrakło przedstawicieli przedsiębiorstw i spółdzielczości Opolszczyzny (Nutricia, Cukry Nyskie, GS w Praszce).

Krótką notatkę uzupełniamy Informacją, że w biurze OPNT dostępne są przedstawione wystąpienia, a trwają prace nad wydaniem ich w formie materiałów pokonferencyjnych.

Krystyna Duda